Zašto je Novi Sad Srpska Atina?

VIDEO K9: Carica Marija Terezija je 1. februara 1748. izdala edikt kojim je Novom Sadu dala ime Neoplanta, odnosno Ujvidek na mađarskom, to jest srpski Novi Sad, ali je grad vremenom dobijao brojne nazive, među kojima je, zbog svog kulturnog i političkog razvoja, poneo i ime Srpska Atina. Ko je kumovao tom nazivu, saznali smo od hroničara i publiciste Zorana Kneževa.

2205

Polovinom 19. veka veliki broj srpskih intelektualaca se iz Budima, Pešte i Sentandreje selio na jug i zadržavao u Novom Sadu.

Svetozar Miletić je oko sebe okupljao tu novosadsku omladinu i, upravo u to vreme, Novi Sad je po prvi put nazvan Srpskom Atinom.

“Profesor Velikosrpske gimnazije Milan Jovanović Baba je preneo taj podatak, da je prvi put izgovorio i uporedio Novi Sad sa Atinom Stevan Jelinić Ćebenda, u društvu sa Svetozarom Miletićem, gde u jednom neformalnom razgovoru, najverovatnije u kafani, rekao da ga Novi Sad podseća na Atinu i to je, eto, prvi pomen Srpske Atine da znamo. Ako možemo da lociramo, to je podatak kada je Miletić bio gradonačelnik. Recimo to su negde 1861, druga polovina 19. veka. Od tada je u upotrebi da se Novi Sad zove Srpska Atina”, naveo je Knežev.

Što izgledom, što narodom, Novi Sad je mnoge podsećao na razne metropole, pa je za njega poznat i naziv Racki Pariz.

“To je jedan putopisac, strani, prolazeći pored Novog Sada, kada je video kako Novi Sad izgleda, uporedio ga je sa rackim Parizom. Recimo, kao što znamo u prošlosti, Novi Sad je imao još dosta imena pre Novog Sada, Petrovaradinski Šanac, pa kako su ga zvali dok nije zvanično dobio naziv, pa su ga nazivali Racka varoš. Naziv Racka varoš je ostao još dugo nakon što je Novi Sad dobio ime Novi Sad. Uglavnom su ga Srbi iz Srema tako nazivali, idu u Racku varoš”, kazao je Knežev.

Priču o imenima Novog Sada, kao i druge priče koje grad krije, Knežev je ovekovečio u knjizi “Novi Sad – priče iz prošlosti”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.