Tragedija braće Jovandić

VIDEO K9: Tokom tragičnih dana Novosadske racije mnoge porodice su zavijene u crno. Neki su doživeli da vide svoje najmilije kako ih streljaju ili bacaju pod Dunav, ali ostaje sećanje i ostaju priče, kao što je priča o braći Jovandić.

0
1727

1960. godine je devojčica Ljubica, svega 14 godina stara, opisala je tužnu sudbinu svoje komšinice, jedine preživele iz porodice Jovandić, majke koja tokom Racije izgubila pet sinova.

Naime, 1942. godine, tokom racije, u stan porodice Jovandić došli su mađarski fašisti. Saznavši da su članovi porodice pravoslavne vere, svih pet sinova su izveli na streljanje. Majka je tom prilikom udarena kundakom i zaključana, a kroz vrata je čula krike svojih sinova “Majko ne daj nas”, navedeno je u sastavu svedočenje Jelene Jovandić koje danas čuva Arhiv grada.

“Kao što dobro znamo, 23. januar je bio obeležen najvećim pokoljem odnosno, egzakucijama civilnog neboračkog stanovništva koje je živelo u centru grada Novog Sada. U neverovatnom broju tih tragičnih događaja koji su se dogodili tog dana, svakako jedan od najtragičnijih jeste upravo tragedija porodice Jovandić koja je živela u Rumenačkoj ulici, gde su na očigled majke ubijeni njenih pet sinova. Tako da to jeste jedan od najstrašnijih elemenata i koji je ostao u sećanju građana Novog Sada. Međutim, i pored sve te ogromne tragedije, jer nju jesu ostavili u životu, ona je smogla neverovatnu ljudsku snagu da se pojavi na četvrtom danu suđenja 1946. godine pojedincima koji su odgovarali za izvođenje Novosadske racije”, navodi Petar Đurđev, direktor Istorijskog arhiva Novog Sada.

Kako kaže devojčica u sastavu, “Teče krvavi Dunav. I vreme… Teče Dunav, a majka samuje”. Nakon ovog tragičnog događaja, majka je u svom dvorištu posadila pet jablanova u čast svojih sinova. U svom iskazu je rekla da je oprostila ubici, ali da nikada neće moći da zaboravi. Mađarskom fašisti je presuđena smrtna kazna za ovaj i druge zločine koje je počinio.

“Od tog nemilog događaja oni su izveli njene sinove iz kuće, a njoj su zaključali bravu, odnosno jedan vojnik je držao bravu, da ne bi mogla da izađe, ona je čula samo pucnje. I kada su oni odneti i najverovatnije bačeni u Dunav, ona je na tom stratištu pronašla fragmente lobanje i drugih ostataka koji su mogli da se pronađu usled delovanja vatrenog oružija i to je čuvala kao jednu malu relikviju koja je podsećala na svakodnevnu žrtvu njene porodice i sinova”, rekao je Đurđev.

Želja majke je bila da je sahrane sa tom kutijom. U čast braće Jovandić jedna ulica u Novom Sadu nosi ovo ime.

Arhiv grada Novog Sada je publikovao ovaj sastav, učionio ga dostupnim svim građanima, jer kako navodi Đurđev, kultura sećanja je izuzetno važna i treba je negovati.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.