Na današnji dan, 31. jul

Danas je sreda, 31. jul, 212. dan 2019. Do kraja godine ima 153 dana.

862

 

1489 – Španski moreplovac italijanskog porekla Kristifor Kolumbo otkrio je na trećem putovanju u Novi svet ostrvo koje je nazvao Trinidad.

1556 – Umro je Ignasio de Lojola, osnivač jezuitskog reda (Societas Iesu) 1534. U mladosti je živeo aktivnim i raspusnim životom kao profesionalni vojnik. Kao španski oficir ranjen je u borbi, posle čega je preduzeo hodočašće u Svetu zemlju i započeo studije teologije u Barseloni i na pariskoj Sorboni, gde je postao magistar teologije. Za “generala” (starešinu) jezuitskog reda izabran je 1541. i taj položaj zauzimao je do smrti. Izradio je ustav jezuitskog reda, priručnik pod nazivom “Duhovne vežbe za vladavinu nad samim sobom”.

1684 – U borbi protiv Turaka poginuo je Vuk Mandušić, uz Stojana Jankovića i Iliju Smiljanića najomiljeniji junak uskočke epske poezije.

1789 – Ruske i austrijske trupe, pod komandom vojskovođe Aleksandra Suvorova i vojvode od Koburga, pobedile su tursku vojsku kod Fokšanija u današnjoj Rumuniji.

1849 – U bici kod Šegešvara, poginuo je mađarski pisac i revolucionar srpskog porekla, major mađarske revolucionarne vojske Šandor Petefi. Rođen je 1823. kao Aleksandar Petrović, od oca Srbina i majke Slovakinje. Sa 15 godina postao je vojnik, a u revoluciji koja je izbila 1848. bio je jedan od njenih junaka. Prve pesme napisao je kao gimnazijalac i ubrzo je postao najomiljeniji i najčitaniji mađarski pesnik. Pisao je i novele, romane i drame. Simbol je mađarskog romantizma. Dela: roman “Krvnikovo uže”, poezija “Izabrane pesme”, “Petefijeve pesme”, “Apostol”, “Vitez Janoš”.

1886 – Umro je mađarski kompozitor, pijanista i dirigent Franc List, muzičar romantičarskog opredeljenja i predvodnik nove muzičke škole, pijanistički virtuoz koji je izgradio modernu klavirsku tehniku i znatno uticao na razvoj evropske muzike. Stvorio je simfonijsku poemu i novu koncepciju sonate i koncerta. Dela: klavirske kompozicije “Godine hodočašća”, “Ljubavni snovi”, “Sonata h-mol”, simfonije “Faust”, “Dante”, simfonijske pesme “Prelidi”, “Mazepa”, “Taso”, “20 mađarskih rapsodija”, niz klavirskih koncerata, oratorijuma, misa, solo pesama. Napisao je više studija i eseja kao i biografiju Frederika Šopena.

1912 – Rođen je američki ekonomista Milton Fridman, dobitnik Nobelove nagrade za ekonomiju 1976, začetnik “čikaške škole”. Smatrao je da je čvrsta monetarna politika i potpuno povlačenje države iz ekonomije osnova stabilne ekonomske politike. Rodonačelnik je ekonomske koncepcije neoliberalizma. Dela: “Studija o kvantitativnoj teoriji novca”, “Program za monetarnu stabilnost”, “Monetarna istorija SAD 1867-1960”, “Inflacija: uzroci i posledice”, “Dolari i deficiti”, “Optimalna količina novca”, “Kontrarevolucija u monetarnoj politici”.

1914 – Vođu francuskih socijalista Žana Žoresa, koji je svim silama nastojao da spreči Prvi svetski rat, ubio je jedan šovinistički fanatik. Bio je među retkim evropskim političarima koji se dosledno borio za pacifističku viziju sveta. U francuskoj skupštini zalagao se za socijalno zakonodavstvo i antiklerikalne mere. Osnovao je 1904. list “Imanite” koji i sada izlazi. Dela: “Dokazi” (o Drajfusovoj aferi), “Socijalističke studije”, “Nova armija”, “Socijalistička istorija francuske revolucije”.

1919 – U poraženoj Nemačkoj donet je posle Prvog svetskog rata Vajmarski ustav, kojim je uspostavljena republika i ukinuto carstvo.

1921 – Rođen je britanski pravnik Piter Benenson, osnivač međunarodne organizacije za zaštitu ljudskih prava – Amnesti internešnal.

1941 – Rajhsmaršal Herman Gering naložio je pismeno u Drugom svetskom ratu šefu policije Rajnhardu Hajdrihu da sačini nacrt plana “konačnog rešenja”, što je bio eufemistički naziv za uništenje svih pripadnika jevrejskog naroda na teritorijama koje je kontrolisala nacistička Nemačka.

1944 – Kao pilot savezničkog aviona, na borbenom zadatku, nad Mediteranom, u Drugom svetskom ratu poginuo je francuski pisac Antoan Mari Rože de Sent Egziperi, autor “Malog princa”, jednog od najlepših dečjih romana u svetskoj književnosti. Literata koji je odisao aristokratskim duhom u delima je veličao moralnu snagu lične žrtve i herojstva. Dela: “Pošta za Jug”, “Zemlja ljudi”, “Ratni pilot”, “Mali princ”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.