Na današnji dan, 30. decembar

Danas je nedelja, 30. decembar, 365. dan 2018. Do kraja godine ima jedan dan..

1067

1691. – Umro je engleski hemičar i fizičar Robert Bojl, koji je otkrio zakon o odnosu pritiska i zapremine kod gasova i prvi utvrdio razliku između smeše i hemijskog jedinjenja.

1803. – U sastav SAD ušla je dotadašnja francuska kolonija Luizijana, koju je ranije iste godine – pritisnut finansijskom oskudicom – francuski car Napoleon i prodao Amerikancima za 15 miliona dolara. Današnja savezna država Luizijana ne poklapa se teritorijalno sa negdašnjom francuskom kolonijom – ona je bila neuporedivo veća i obuhvatala je više današnjih saveznih država SAD.

1864. – Rođen je srpski slikar Marko Murat, osnivač Umetničke zanatske skole u Beogradu, koji je počeo kao realista,ali se kasnije približio impresionistima. Slikarsku akademiju završio je u Minhenu. U srpsko slikarstvo uneo je nova umetnička shvatanja i razvio interesovanje za probleme svetlosti. Snažno je uticao na stvaranje slikarske “Beogradske škole”. Slikao je portrete, istorijske kompozicije, predele. U Narodnom muzeju u Beogradu nalaze se njegova glavna dela “Doček cara Dušana u Dubrovniku”, “Proleće”, “Cveti”, “Konavoka”, “Dum Ante”, “Dubrovnik”.

1865. – Rođen je engleski pisac Radjard Kipling, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1907, majstor kratkih priča u kojima su s puno efekata isprepleteni humor i užas. Njegova proza prikazivala je život u Indiji, u kojoj je i rođen, s izuzetnim smislom za dečji svet. Česta tema su i životinje. Dela: “Knjiga o džungli”, “Hrabri kapetan”, “Kim”, “U belom i crnom”, “Priče za decu”, “Izistinske priče”.

1903. – U požaru u čikaškom pozorištu “Irikvoi” poginulo je 588 ljudi.

1906. – Rođen je engleski filmski režiser Kerol Rid, izvrstan poznavalac tehničkih aspekata režiserskog zanata sa izrazitim smislom za vizuelno pripovedanje. Filmovi: “Zvezde gledaju s neba”, “Noćni voz za Minhen”, “Prava pobeda”, “Begunac”, “Pali idol”, “Treći čovek”, “Prognan na ostrva”, “Jare za dve pare”, “Trapez”, “Ključ”, “Naš čovek u Havani”, “Agonija i ekstaza”, “Oliver” (Oskar).

1918. – U Berlinu je počeo trodnevni osnivački kongres Komunističke partije Nemačke na kojem je usvojen program čiji je tvorac bila Roza Luksemburg. Kongres je izrazio podršku Sovjetskoj Rusiji.

1916. – U Petrogradu je ubijen i bačen u reku Nevu Grigorij Jefimovič Raspućin, dugo vremena izuzetno uticajna ličnost na ruskom carskom dvoru. Posebno je imao veliki uticaj na na caricu – što je bila posledica činjenice da je prestolonaslednik Aleksej bio neizlečivo bolestan. Tokom Prvog svetskog rata, i pod uticajem nemačkih agenata, smenjivao je i postavljao vojne zapovednike i ministre. Ubistvo su organizovali rojalisti, verujući da će eliminisanjem tog čudaka spasiti monarhiju. Sibirski seljak Raspućin bio je pustolov, u mladosti čak konjokradica, zatim monah, sklon jednoj tradicionalnoj ruskoj sekti. Važio je za vidovitog, o čemu postoje brojna i svedočenja i osporavanja. U Petrograd je došao 1905, a 1907. dospeo je u kontakt sa dvorskim krugovima.

1922. – Zvanično je osnovan Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, stvaranjem federalne zajednice od Rusije, Belorusije, Ukrajine i Transkavkaske Federacije. Kasnije su se priključivale ili formirale druge sovjetske republike.

1944. – Umro je francuski pisac Romen Rolan, jedan od najvećih mistika francuske literature u 20. veku, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1915. Bio je duboko zainteresovan i aktivno uključen u sva bitna socijalna, politička i duhovna zbivanja svoje epohe, uključujući “aferu Drajfus”, fenomen komunizma i fašizma, nastojanja da se postigne svetski mir. Dela: romani “Žan Kristof”, “Kola Brenjon”, 12 drama pod zajedničkim nazivom “Pozorište revolucije”, romansirane biografije Ludviga van Betovena, Mikelanđela Buonarotija, Lava Tolstoja, Georga Fridriha Hendla, Mahatme Gandija, antiratni spis “Iznad meteža”.

1947. – U Rumuniji je pod pritiskom komunista abdicirao kralj Mihail I.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.