Na današnji dan, 26. jul

Danas je petak, 26. jul, 207. dan 2019. Do kraja godine ima 158 dana.

568
Foto/Pixabay
1847 – Proglašena je nezavisnost Liberije, u koju su doseljavani oslobođeni američki crnci. Američko društvo za kolonizaciju tako je osnovalo državu čije ime je trebalo da simbolizuje zemlju slobodnih, a glavni grad Monrovija je dobio naziv po prezimenu predsednika SAD Džejmsa Monroa, koji je podržavao ovaj projekat. U tu zemlju deselilo se petnaestak hiljada Afroamerikanaca koji su dugo bili društvena elita.
1856 – Rođen je engleski pisac irskog porekla Džordž Bernard Šo, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1925. Bio je smeo satiričar i neobično duhovit literata. U oštrom ali šaljivom tonu prikazivao je protivrečnosti britanskog društva. Pisao je i na političke i ekonomske teme. Bio je poznat kao dobar govornik i takođe kao pozorišni i muzički kritičar. Dela: “Pigmalion”, “Čovek i natčovek”, “Vraćanje Metuzalemu”, “Kuće udovičke”, “Sveta Ivana”, “Major Barbara”, “Kandida”, “Zanat gospođe Vorn”, “Lekar u nedoumici”, “Cezar i Kleopatra”, zbirka “Tri pozorišna komada za puritance”.
1858 – Lionel Rotšild je postao član Donjeg doma britanskog Parlamenta, čime je postao prvi pripadnik jevrejskog naroda kojem je to uspelo.
1894 – Rođen je engleski pisac Oldos Haksli, ironičan i duhovit, samosvojan posmatrač superiornog obrazovanja, skeptik. Dela: romani “Vrli novi svet”, “Jalovo lišće”, “Kontrapunkt života”, “Posle mnogo leta”, “Vreme mora da stane”, zbirke pripovedaka “Mali Meksikanac”, “Dve, ili tri gracije”, eseji i studije “Zajedljivi Pilat”, “Muzika u noći”, “Večna filozofija”, “Nauka, sloboda i mir”.
1908 – Rođen je čileanski državnik Salvador Aljende Gosens, lekar psihijatar po profesiji, osnivač Socijalističke partije Čilea. Bio je uvereni marksista. Izabran je za predsednika na izborima u septembru 1970, ali je srušen i najverovatnije ubijen septembra 1973. Državni udar protiv njega izveo je general Augusto Pinoče, nesumnjivo pod uticajem SAD.
1909 – U Barseloni su velike radničke demonstracije prerasle u pobunu. Nemiri su bili izazvani odlukom španske vlade da pozove pod oružuje nekoliko klasa rezervista. Okršaji vojske i radnika nazvani su kasnije “Krvava katalonska sedmica”.
1922 – Rođen je američki filmski režiser Blejk Edvards, koji se najviše iskazao kao autor društvenih “crnih komedija”, punih humora, cinizma i destrukcije. Filmovi: “Doručak kod Tifanija”, “Eksperiment u teroru”, “Šta si radio u ratu, tata?”, “Pink panter”, “Darling Lili”, “Povratak Pink Pantera”, “Viktor, Viktorija”, “Čovek koji je voleo zene”.
1928 – Rođen je američki filmski režiser Stenli Kjubrik, jedna od najosobenijih ličnosti svetskog filma. Namera mu je, po sopstevnim rečima, bilo stvaranje samo “konačnih dela” savršenih proizvoda. Filmovi: “2001: Odiseja u svemiru”, “Paklena pomorandža”, “Dr Strejndžlav”, “Spartak”, “Ubijanje”, “Uzaludna pljačka”, “Staze slave”, “Lolita”, “Beri Lindon”, “Isijavanje”, “Ful metal džekit”, “Široko zatvorenih očiju”.
1934 – Komunistička i Socijalistička partija sklopile su ugovor o zajedničkoj akciji protiv desnice u Francuskoj čime je obrazovan takozvani “Narodni front”. Po uzoru na Francusku takve organizacije nastale su i u drugim zemljama Evrope, pa i u Kraljevini Jugoslaviji. Bila je to nova taktika Kominterne, komunističke internacionale, usmerena protiv ekstremne desnice ali umnogome i protiv građanskog društva.
1941 – Američki predsednik Frenklin Ruzvelt je “zamrznuo” svu japansku imovinu u SAD.
1943 – Rođen je engleski muzičar Mik Džeger, osnivač i pevač rok grupe “Rolingstouns”.
1952 – Umrla je Eva “Evita” Peron, tada nesumnjivo najpopularnija ličnost u Argentini, 33-godišnja supruga predsednika Huana Perona.
1953 – Neuspešnim napadom gerilaca na kasarnu Monkada u gradu Santjago de Kuba, Fidel Kastro je započeo borbu protiv režima diktatora Fulhensija Batiste. Kastro je uhapšen i potom je emigrirao, ali je posle njegovog povratka u zemlju 1956. usledilo masovno pristupanje pobunjenicima, koji su na prelazu 1958. na 1959. preuzeli vlast.
1956 – Egipatski predsednik Gamal Abdel Naser nacionalizovao je Suecki kanal, do tada pod kontrolom zajedničke anglo-francuske kompanije. Obećano je finansijsko obeštećenje Britaniji, Francuskoj i SAD, ali to nije zadovoljilo London i Pariz pa je došlo do vojne intervencije.
1963 – U zemljotresu u Skoplju poginulo je više od hiljadu ljudi.
1965 – Maldivska ostrva u Indijskom okeanu, britanski protektorat od 1887. stekla su nezavisnost.
1984 – Umro je američki statističar Džordž Horas Galup, direktor i osnivač 1935. “Galupovog instituta” za ispitivanje javnog mnjenja. Ta privatna organizacija, koja se izdržava prodajom usluga, prva je počela da sistematski ispituje stavove pojedinaca ili grupa o raznim pitanjima političkog, ekonomskog i društvenog života, služeći se posebnim statističkim metodama zasnovanim na anketiranju.
1993 – Prilikom pada južnokorejskog putničkog aviona blizu Seula 66 ljudi je poginulo.
1995 – Peru i Ekvador su se sporazumeli o demilitarizovanoj zoni od oko 500 kvadratnih kilometara u pograničnom amazonskom području, okončavši međusobni jednomesečni rat.
2006 – Ministri spoljnih poslova okupljeni na konferenciji o libanskoj krizi u Rimu saglasili su se da je potrebno formirati međunarodne snage sa mandatom Ujedinjenih nacija kako bi se mir vratio u Liban.
2008 – U seriji eksplozija u gradu Ahmedabad, u indijskoj državi Gudžarat, poginulo je 49 ljudi, a oko 150 je povređeno. Grupa koja sebe naziva “Indijski mudžahedini” preuzela je odgovornost za ovaj teroristički akt.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.