Na današnji dan, 25. decembar

Danas je sreda, 25. decembar 2019. Do kraja godine ima šest dana.

563

800 – Papa Lav III krunisao je u Rimu franačkog vladara Karla Velikog za svetog rimskog cara, što će biti titula nemačkih monarha do vremena Napoleona I.

1066 – U Vestminsterskoj katedrali u Londonu za engleskog kralja krunisan je normanski vojvoda Vilijam I Osvajač, nešto više od dva meseca pošto su Normani pod njegovom komandom kod Hestingsa potukli vojsku Harolda II, poslednjeg saksonskog kralja Engleske.

1688 – U Francusku je pobegao Džejms II, poslednji engleski kralj iz dinastije Stjuart, zbačen zbog apsolutističke politike i naturanja rimokatolicizma.

1721 – Rođen je engleski pisac Vilijam Kolins, jedan od najznačajnjih engleskih lirskih pesnika 18. veka. Ispoljavao je romantičarsko interesovanje za tajanstveno, legendarno i fantastično. Dela: ode “Veče”, “Škotske praznoverice”, “Sloboda”.

1741 – Švedski fizičar Anders Celzijus izumeo je skalu od 100 stepeni za merenje temperature.

1776 – General Džordž Vašington prebacio je snage kojima je komandovao preko reke Delaver u Nju Džersiju i izveo iznenadni napad na nemačke plaćenike koji su se u Američkom ratu za nezavisnost borili za račun Britanaca.

1868 – Zbog finansijskih teškoća, u Beogradu je prestao da izlazi časopis “Vila” koji je 1865. pokrenuo srpski istoričar i državnik Stojan Novaković.

1870 – Rođena je nemačka revolucionarka Roza Luksemburg, jedan od osnivača Socijaldemokratske partije Poljske 1893. i Komunističke partije Nemačke 1918. predstavnik levog krila Druge internacionale. U Prvom svetskom ratu je kao dosledni antimilitarista bila protiv ratnih kredita. Težeći objedinjenju levice, početkom rata je s nemačkim revolucionarom Karlom Libknehtom osnovala grupu “Internaconala”, kasnije nazvanu “Spartakov savez”, iz kojeg je nastala Komunistička partija. Proganjana je i često hapšena, a posle propasti novembarske revolucije u Nemačkoj 1918. streljana s Libknehtom 15. januara 1919. Napisala je više marksističkih teorijskih dela, uključujući “Akumulaciju kapitala”.

1876 – Rođen je pakistanski državnik Mohamed Ali Džina, osnivač i prvi predsednik Pakistana, koji se s Mahatmom Gandijem i Džavaharlalom Nehruom borio za nezavisnost Indije od Velike Britanije. Potom se s njima sukobio, tražeći posebnu muslimansku državu. Britanija je 1947. priznala nezavisnost i Indije i muslimanske države nazvane Pakistan.

1899 – Rođen je američki filmski glumac Hemfri Deforest Bogart, dobitnik Oskara 1951. za film “Afrička kraljica”. Izuzetna popularnost koju je uživao posebno je porasla nakon njegove smrti 1957. Vremenom on je postao svojevrsna mitska ličnost istorije kinematografije. Ostali filmovi: “Kazablanka”, “Malteški soko”, “Duboki san”, “Blago Sijera Madre”, “Rt Largo”, “Imati i nemati”, “Pobuna na Kejnu”, “Bosonoga kontesa”, “Časovi očaja”, “Težak pad”.

1901 – Rođen je Predrag Milojević, srpski novinar, književnik, prevodilac, jedna od najvažnijih ličnosti srpskog novinarstva uopšte. Rođen je u Beogradu u porodici državnog činovnika. Apsolvirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu 1923. Počeo je da objavljuje 1921. a u međuratnom periodu je novinar lista “Politika” i dopisnik iz Berlina i kasnije Londona. Izvesno vreme nakon Drugog svetskog rata objavljivao je pod pseudonimom pošto je tokom okupacije bio urednik lista Nedićeve vlade “Novo vreme”. Docnije ponovo postaje saradnik “Politike” a potom i spoljnopolitički komentator. Objavio je veliki broj reportaža, komentara i analiza, pa i intervjue sa Čerčilom, Hitlerom, Musolinijem… Prevodio je Fojerbaha (“Suština religije”), Kafku (“Zamak”), Hemingveja (“Preko reke i u šumu”), Grina (“Begunac”), Selmu Lagerlef (“Gesta Berling”), Hamsuna, Džejmsa. Dobitnik je Nagrade za životno delo Udruženja novinara Srbije, nagrade Beograda (“Oktobarska”), “Politike”, Ordena Svetog Save, Ordena Jugoslovenske krune. Testamentom je ostavio velika sredstva namenjena za školovanje mladih novinara. Dela: “Iz prošlih dana”, “O ljudima i ćudima”, “Bio sam prisutan”, “Kažem ja sebi – antimemoari”, “Sve godine ovog veka”.

1914 – U Prvom svetskom ratu na Zapadnom frontu stupilo je na snagu legendarno nezvanično “božićno primirje” kada je grupa britanskih i nemačkih vojnika obustavila paljbu, izašla iz rovova i susrela se na ničijoj zemlji između zaraćenih strana.

1918 – Rođen je egipatski državnik Anvar el Sadat, predsednik Egipta od oktobra 1976. do oktobra 1981. kad su ga na vojnoj paradi u Kairu ubili islamski teroristi, ogorčeni zbog sklapanja mira sa Izraelom.

1926 – Japanski regent princ Hirohito nasledio je presto Japana posle smrti oca cara (mikado) Jošihita.

1938 – Umro je češki pisac Karel Čapek. Izraziti skeptik, posebno se užasavao svake vrste totalitarizma, i desnog i levog. Njegova dela upozoravaju na opasnost koja se približavala. U utopističkim romanima “Fabrika apsolutnog”, “Krakatit” i “Rat ljudi i daždevnjaka” upozorio je na apsurdnost tehničke civilizacije, a kao direktna opomena zvuče drame “Bela bolest” i “Mati”. Ostala dela: zbirke pripovedaka “Raspeće”, “Mučne pripovetke”, drame “Rozumovi univerzalni roboti”, “Razbojnik”, romani “Hordubal”, “Meteor”, “Običan život”, putopisne kozerije “Putopisi iz Italije”, “Putopisi iz Engleske”, eseji i feljtoni “Kritika reči”, “O najbližim stvarima”, “Zašto nisam komunist”, “Razgovori sa T. G. Masarikom”.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.