Na današnji dan, 23. decembar

Danas je sreda, 23 decembar 2020. Do kraja godine ima osam dana.

0
40

1777 – Rođen je ruski car Aleksandar I Pavlovič Romanov, koji je po stupanju na presto 1801. otpočeo seriju proliberalnih reformi i za vreme čije je vladavine do smrti 1825. Rusija teritorijalno proširena. Zaključio je 1807. savez s francuskim carem Napoleonom I – protiv kojeg je prethodno ratovao u savezu s Austrijom, Pruskom i Engleskom. Od Švedske je preuzeo Finsku, koja je 1809. priključena Rusiji kao velika kneževina pod ruskom krunom. Pripojio je i Poljsku, osim dela koji su držale Pruska i Austrija, a posle pobede u ratu s Turskom i Besarabiju. Savezništvo je raskinuto Napoleonovim pohodom na Rusiju 1812. tokom kojeg je francuska armija pretrpela presudni poraz, a Aleksandar I je trijumfalno ušao u Pariz. U drugom periodu vladavine napustio je proliberalne tendencije i postao je pravi mistik.

1790 – Rođen je francuski orijentalista Žan Fransoa Šampolion, osnivač egiptologije. Uspeo je da 1822. dešifruje hijeroglife sa ploče pronađene 1799. u egipatskom mestu Rešid. Šampolion je primetio da se na pronađenoj ploči nalaze tri identična teksta na trima različitim jezicima, od kojih je jedan bio grčki, na taj način on pronašao je način za ulazak u svet staroegipatskih hijeroglifa.

1804 – Rođen je francuski pisac Šarl Ogisten Sent Bev, najistaknutiji predstavnik francuske književne kritike. Počeo je romantičarskim pesmama i romanom “Naslada”, ali se potom posvetio isključivo književnoj kritici i istoriji. Ostala dela: pesme “Život, poezija i misli Žozefa Delorma”, kritike “Književni portreti”, “Por-Roajal”, “Razgovori ponedeljkom”.

1810 – Rođen je nemački egiptolog Karl Ričard Lepsijus, koji se smatra osnivačem moderne arheologije. Njegove “Egipatske hronologije” utemeljile su naučno izučavanje rane egipatske istorije.

1832 – Francuska je zauzela Antverpen, primoravši Holandiju da prizna nezavisnost Belgije.

1834 – Umro je engleski ekonomista i demograf Tomas Robert Maltus, poznat po “zakonu stanovništva”. Prema tom zakonu stanovništvo se uvećava geometrijskom, a proizvodnja hrane aritmetičkom progresijom.

1861 – Tursko carstvo primorano je da prihvati ujedinjenje Vlaške i Moldavije, kojim je formirana Rumunija.

1872 – Umro je francuski pisac Teofil Gotje, preteča parnasovaca, koji je kultivisao “umetnost radi umetnosti” (l’art pour l’art). Dela: pesme “Emalji i kameje”, proza “Gospođica de Mopen”, “Roman jedne mumije”, “Kapetan Frakas”, kritike “Istorija dramske umetnosti u proteklih 25 godina”, “Istorija romantizma”.

1876 – Rođen je srpski slikar Stevan Aleksić, majstor obnove ikonostasa srpskih crkava. Akademiju je završio u Minhenu, a slikarsku radionicu otvorio je u rodnom Aradu, u kojem je renovirao ikone i slike na svodovima lokalne srpske crkve. Obnovio je i ikone i slike u crkvama u Temišvaru, Vukovaru, Novom Sadu, Modošu (sada Jaša Tomić), Bešenovu i drugim mestima. Najznačajniji i najobimniji rad obavio je u Preobraženskoj crkvi u Pančevu: 32 ikone velikog formata, tri kompozicije iz istorije srpske crkve i 44 medaljona svetaca.

1884 – Osnovano je “Prvo srpsko velosipedsko društvo”. Prvi predsednik Društva nastalog na inicijativu više uglednih građana Beograda bio je Milorad Terzibašić, a potpredsednik Mihailo Jovanović. Društvo je imalo ukupno 20 članova, što je bila posledica visoke cene bicikla. Jedan od osnivača bio je i Đorđe Nešić, lekar, potonji profesor univerziteta i akademik.

1885 – Rođen je srpski inženjer Dobrivoje Božić, konstruktor najbolje svetske automatske vazdušne kočnice na železnicama. Studirao je Karlsrueu i Drezdenu, u Nemačkoj. Profesor mu je bio i Rudolf Dizel, čuveni konstruktor motora. Po okončanju studija 1911. vratio se u Srbiju. “Kočnica Božić” je u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca usvojena 1922. a kad je Međunarodna železnička unija proglasila taj uređaj boljim od svih dotadašnjih 1928. usvojena je i u drugim zemljama. Božićeva kočnica neprevaziđena je po jednostavnosti konstrukcije, lakoći rukovanja i snazi delovanja. I najsavremenije železničke kočnice su usavršene kopije “Kočnica Božić”. U Srbiju se inženjer Božić vratio 1964. iz emigracije u SAD gde se nalazio od Drugog svetskog rata.

1916 – Rođen je italijanski režiser Dino Rizi, jedan od velikana italijanske komedije. Postao je slavan pedesetih serijom filmova “Hleb, ljubav i…”. Jedan od njegovih najpoznatijih filmova je “Miris žene” iz 1974. s Vitoriom Gasmanom u glavnoj ulozi. Na međunarodnom filmskom festivalu u Veneciji 2002. dobio je Zlatnog lava za životno delo.

1918 – Rođen je nemački državnik Helmut Šmit, jedan od lidera Socijaldemokratske partije, koji je posle povlačenja Vilija Branta od 1974. do 1982. bio kancelar Zapadne Nemačke. Prethodno je u Brantovoj vladi od 1969. do 1972. bio ministar odbrane, a do 1974. ministar privrede i finansija.

1920 – Francuska i Velika Britanija odobrile su konvenciju kojom su određene granice Sirije i Palestine.

1925 – Rođen je francuski političar Pjer Ežen Beregovua, šef francuske vlade od aprila 1992. do marta 1993, kad je podneo ostavku posle izbornog poraza socijalista na parlamentarnim izborima. Nekoliko sedmica kasnije se ubio, našavši se pod snažnim medijskim pritiskom zato što je navodno svojevremeno dobio povoljan stambeni kredit.

1933 – Rođen je japanski car (mikado) Akihito, koji je na presto stupio 1990. posle smrti oca, cara Hirohita.

1943 – Vrhovna komanda savezničkih snaga za Sredozemlje i Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije postigli su u Drugom svetskom ratu sporazum o prihvatanju jugoslovenskih izbeglica. Dogovoreno je njihovo prebacivanje u severnu Afriku i na Sinaj.

1948 – U Tokiju je izvršena smrtna kazna nad sedmoricom japanskih zvaničnika, uključujući bivšeg predsednika vlade Hidekija Tođa, koje je Međunarodni vojni sud osudio na smrt zbog “zločina protiv čovečnosti” u Drugom svetskom ratu.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.