Na današnji dan, 22. novembar

Danas je ponedeljak, 22. novembar, 326. dan 2021. Do kraja godine ima 39 dana.

0
3

1699 – Danska, Rusija, Pruska i Poljska potpisale su posle pobede nad švedskom vojskom sporazum o podeli dotadašnjih švedskih poseda.

1819 – Rođena je engleska književnica Meri En Evans, poznata kao Džordž Eliot. Realistički je opisivala englesku provinciju, uz duboku osećajnost često pomešanu s humorom. Dela: “Vodenica na Flosi”, “Adam Bid”, “Sajlas Marner”, “Romola”.

1868 – održana je prva pozorišna predstava novoustanovljenog, jula te 1868. godine, nacionalnog teatra u Beogradu, komad “Đurađ Branković” Karla Obernjika. Pošto je zgrada pozorišta bila u izgradnji, predstava je održana u sali gostionice “Kod engleske kraljice”.

1869 – Rođen je francuski pisac Andre Žid, izuzetan stilista i tvorac niza antikonformističkih dela, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1947. Dela: romani “Kovači lažnog novca”, “Podrumi Vatikana”, “Pastoralna simfonija”, “Zemaljska hrana”, putopisi “Povratak iz Sovjetskog Saveza”, “Putovanje u Kongo” i izuzetno poetski “Dnevnik”.

1877 -Rođen je mađarski pisac Endre Adi, čija je poezija označila prelom u modernoj mađarskoj lirici. Dela: “Nove pesme”, “Krv i zlato”, “Na kolima Ilije Gromovnika”, “Voleo bih da me vole”, “Ko je mene video?”, “Na čelu mrtvih”.

1890 – Rođen je francuski državnik Šarl de Gol, osnivač i prvi predsednik Pete republike, koji je kao vođa pokreta “Slobodna Francuska” u Drugom svetskom ratu predvodio francuski otpor nacistima.
Kad je maršal Filip Peten formirao marionetsku vladu otišao je u London, odakle je 18. juna 1940. pozvao Francuze na borbu protivokupatora. Posle rata rukovodio je privremenom vladom, a od 1947. do 1953. bio je predsednik Francuske. Posle “alžirskog puča” 1958. postao je predsednik vlade, a 1959. predsednik Pete republike. Ojačao je izvršnu vlast i prerogative šefa države. Okončao je rat u Alžiru napuštanjem te teritorije i uopšte raspuštanjem francuskog kolonijalnog carstva. Politički se često razilazio sa saveznicima u NATO, posebno sa SAD, u težnji da povrati uticaj Francuske u Evropi. Pošto nije dobio većinu na referendumu o regionalizaciji zemlje i ukidanju senata, 1969. se povukao s položaja. Dela: “Ratni memoari”, “Memoari nade”.

1906 – Međunarodna radio-telegrafska konferencija u Berlinu uvela je svetski signal za brodove u opasnosti – SOS.

1913 – Rođen je engleski kompozitor Edvard Bendžamin Britn. Briljantan tehničar, stvarao je pod uticajem različitih muzičkih tradicija. Dela: opere “Piter Grajms”, “Otmica Lukrecije”, “Albert Hering”, kompozicije za orkestar “Ratni rekvijem”, “Jednostavna simfonija”, Prolećna simfonija”, “Varijacije na temu Franka Bridža”, ciklusi solo pesama.

1916 – Umro je američki književnik Džek London, jedan od najčitanijih autora prve polovine 20. veka. Njegova dela imaju istovremeno i avanturističku i socijalnu notu. Radio je kao raznosač novina, kopač zlata, ratni dopisnik za vreme Rusko-japanskog rata. Težak život, naporan rad, novčane nedaće, ali i sklonost alkoholu, proizveli su nervno rastrojstvo i samoubistvo u 40. godini. Bio je otvoreno politički opredeljen i angažovan kao ubeđeni komunist. Napisao je oko 50 pripovedaka i romana. Dela: “Zov divljine”, “Beli očnjak”, “Gvozdena peta”, “Martin Idn”, “Ljudi sa ponora”, “Zlato”, “Kralj alkohol”, “Džeri ostrvljanin”, “Morski vuk”, “Mesečeva dolina”, “Priče s južnih mora”.

1943 – Liban je stekao nezavisnost posle ukidanja mandata koji je od 1920. nad njim imala Francuska. Do Prvog svetskog rata on je bio sastavni deo Turske.

1954 – Umro je sovjetski pravni stručnjak i diplomata Andrej Januarjevič Višinski, vrhovni tužilac u vreme velikih čistki u drugoj polovini tridesetih godina 20. veka. Bila je to serija sudskih procesa posle kojih su likvidirani brojni stari kadrovi sovjetske partije. Za vrhovnog državnog tužioca postavljen je 1935. Šef sovjetske diplomatije postao je 1949. a potom stalni predstavnik Sovjetskog Saveza u UN i na toj dužnosti je i umro.

1963 – Ubijen je predsednik SAD Džon Ficdžerald Kenedi, koji je tri godine pre nego što se našao na meti atentatora u Dalasu postao najmlađi šef države u američkoj istoriji. U Drugom svetskom ratu služio je u mornarici, potom je nakratko bio novinar. U Kongres je izabran 1947. a senator je postao 1952. Za predsednika je izabran u 43. godini života kao kandidat Demokratske stranke. Posle, kako izgleda, traljavo vođene istrage nije pouzdano utvrđeno ko je ubica. Kao atentator je zvanično označen Li Osvald, koji je pod sumnjivim okolnostima i sam ubijen dva dana kasnije u policijskoj stanici u Dalasu.

1963 – Umro je engleski pisac Oldos Haksli, ironičan i duhovit posmatrač superiornog obrazovanja, skeptik i satirik, kojeg su najviše privlačili odnosi između obrazovanih ljudi u dekadentnom društvu. Dela: romani “Vrli novi svet”, “Jalovo lišće”, “Kontrapunkt života”, “Posle mnogo leta”, “Vreme mora da stane”, zbirke pripovedaka “Mali Meksikanac”, “Dve, ili tri gracije”, eseji i studije “Zajedljivi Pilat”, “Muzika u noći”, “Večna filozofija”, “Nauka, sloboda i mir”.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.