Na današnji dan, 21. mart

Danas je četvrtak, 21. mart, 80. dan 2019. Do kraja godine ima 285 dana.

439

1556 – Kenterberijski nadbiskup Tomas Krenmer spaljen je na lomači kao jeretik u vreme rimokatoličke reakcije kraljice Meri I. Kao glavni zastupnik verske reformacije u Engleskoj uveo je liturgiju na engleskom jeziku i sastavio “Opšti molitvenik” na engleskom.

1685 – Rođen je nemački kompozitor Johan Sebastijan Bah, jedan od najznačajnijih u istoriji muzike. Za života je više cenjen kao orguljaš nego kao kompozitor i tek je Feliks Mendelson otkrio njegovu vrednost izvođenjem “Muke po Mateji”. Bahov veliki opus – delom izgubljen, jer je posle smrti 1750. pao u zaborav – osnova je razvitka muzičkih pravaca novijeg doba. Komponovao je više od 300 kantata, fuga, oratorijuma, preludijuma, fantazija, tokata, orkestarskih svita, dela za orgulje, klavir, čembalo, violinu, violončelo, klavikord, flautu. Doveo je do vrhunca barokni polifoni stil, usavršivši i produbivši sredstva muzičkog izraza, posebno kontrapunkt, harmoniju i instrumentaciju – njegovo stvaralaštvo sinteza je dotadašnjih dostignuća u vokalnoj i instrumentalnoj muzici. Dela: duhovne kompozicije “Imao sam mnogo jada”, “Hristos je ležao u samrtnim mukama”, “Snažna tvrđava je naš Bog”, “Misa u h molu”, “Božićni oratorijum”, “Magnifikat”, “Muka po Jovanu”, “Muka po Mateji”, svetovne kompozicije “Kantata o kafi”, “Seljačka kantata”, “Francuske svite”, “Engleske svite”, “Dobro temperovani klavir”, “Italijanski koncert”, “Goldberg varijacije”, “Hromatska fantazija i fuga”, šest “Brandeburških koncerata”, “Umetnost fuge”, “Trostruki koncert” za flautu, violinu i klavir.

1804 – Stupio je na snagu Napoleonov kodeks, francuski krivični i građanski zakonik, kojim je car Napoleon I, tada “doživotni konzul”, reformisao pravosuđe.

1806 – Rođen je meksički državnik Benito Pablo Huares, poreklom iz seljačke indijanske porodice, koji je kao predsednik od 1858. do 1865. i od 1867. do 1872. doneo zakon o odvajanju crkve od države i sproveo niz mera značajnih za socijalni i ekonomski razvitak zemlje. Od 1858. u trogodišnjem građanskom ratu predvodio je borbu protiv reakcionarnih krugova koji su oborili zakonitu vladu. Tokom francuske intervencije od 1861. do 1867. predvodio je borbu za nezavisnost zemlje, okončanu porazom intervencionista i streljanjem njihovog eksponenta cara Maksimilijana Habzburškog.

1829 – U zemljotresu u Španiji poginulo je 6.000 ljudi.

1831 – Austrijska vojska zaputila se u Italiju kako bi ugušila revolucionarne tendencije.

1839 – Rođen je ruski kompozitor Modest Petrovič Musorgski, član kompozitorske grupe “Velika petorica”, predstavnik ruske nacionalne muzičke škole. Dela: opere “Boris Godunov”, “Hovanščina”, “Soročinski sajam”, ciklus solo pesama “Dečja soba”, klavirska kompozicija “Slike sa izložbe”, orkestarska kompozicija “Noć na golom brdu”.

1871 – Kancelar Oto fon Bizmark otvorio je prvu sednicu Rajhstaga (Skupštine) novostvorenog Nemačkog carstva.

1884 – U Francuskoj su legalizovani sindikati.

1913 – Rođen je Ivan Goran Kovačić, pesnik, hrvatski pisac i novinar, autor potresne poeme “Jama” o zločinima hrvatskih ustaša nad Srbima, kao i dela “Štrajk u fabrici štrebera”, “Humoreske i satire”, “Par nas s Parnasa”. Ubili su ga četnici u Drugom svetskom ratu tokom bitke na Sutjesci, kod sela Vrbnice nedaleko od Foče.

1917 – Boljševici su uhapsili ruskog cara Nikolaja II, šest dana pošto su ga prinudili na abdikaciju. Car, svi članovi njegove porodice i posluga su, na osnovu naredbe vođe Oktobarske revolucije Lenjina, likvidirani i potom iskasapljeni u Jekaterinburgu (docnije Sverdlovsk) u julu 1918.

1918 – Poslednjom nemačkom ofanzivom u Prvom svetskom ratu počela je druga bitka na Somi.

1918 – Umro je srpski političar i pravnik Gligorije-Giga Geršić, profesor Velike škole u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije. Jedan je od osnivača Narodne Radikalne stranke, u čijim je vladama tri puta bio ministar pravde. Bio je plodan pravni pisac, naročito iz međunarodnog javnog prava. Dela: “Enciklopedija prava”, “Sistem rimskog privatnog prava”, “Priroda državine”, “Današnje ratno pravo”, “Današnje diplomatsko i konzularno pravo”, “Međunarodno-pravni bilans u posleratnoj balkanskoj krizi”.

1919 – Proglašena je Sovjetska Mađarska Republika, stvorena bez krvoprolića. Predsednik vlade je postao socijalista Šandor Garbai, a komesar za spoljne poslove vođa komunista Bela Kun. Vlada je nacionalizovala industrijska, rudarska i saobraćajna preduzeća, banke i trgovinu, uvela osmočasovno radno vreme i druge socijalne mere. Republika je pala avgusta 1919. nakon vojne intervencije Čehoslovačke i Rumunije. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca odbila je da učestvuje u intervenciji uprkos snažnom pritisku Pariza i Londona.

1945 – Britanski avioni su u Drugom svetskom ratu bombardovali središte Gestapoa u Kopenhagenu, u kojem je poginulo više od 70 nemačkih nacista. Tom prilikom pogođena je i lokalna francuska škola, pri čemu je usmrćeno 86 učenika i učenica, kao i 10 kaluđerica.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.