Na današnji dan, 20. jun

Danas je četvrtak, 20. jun, 171. dan 2019. Do kraja godine ima 194 dana.

385

1597 – Umro je holandski polarni istraživač Vilhelm Barenc, zarobljen na brodu okovanom ledom, dok je pokušavao da pronađe severoistočni pomorski prolaz iz Evrope u Ameriku. Pethodno je i 1584. i 1594. predvodio ekspedicije sa istim ciljem. Otkrio je Špicberška ostrva, Medveđe ostrvo, zapadnu obalu Nove Zemlje i more nazvano njemu u čast Barencovo more. Njegov dnevnik pronađen je 1871.

1756 – Tokom noći u ćeliji tamnice, koja je posle toga postala poznata kao “crna rupa Kalkute” ugušila su se 123 od 146 uhapšenih britanskih vojnika. Britance je u ćeliju veličine 4,5 sa 5,5 metara bacio lokalni indijski gospodar Navab od Bengala, čije su snage prethodno napale i porazile britanski garnizon, u nameri da spreče britansku istočnoindijsku kompaniju da u Kalkuti izgradi sistem vojnih fortifikacija.

1819 – Rođen je francuski kompozitor Žak Ofenbah (pravo ime bilo mu je Jakob Eberst) tvorac francuske operete. Kroz njegovu pristupačnu i vedru muziku zabavnog karaktera najčešće je provejavala neka vrsta satire društvenih odnosa u francuskom Drugom carstvu. Napisao je stotinak opereta. Dela: operete “Lepa Jelena”, “Orfej u paklu”, “Plavobradi”, “Pariski život”, “Velika vojvotkinja od Žerostajna”, opera “Hofmanove priče”, napisao je putopis “Ofenbah u Americi”.

1819 – U engleski grad Liverpul prispeo je brod “Savana”, koji je 27 dana i 11 časova pre toga isplovio iz istoimenog grada u američkoj državi Džoržija, postavši tako prvi parobrod koji je preplovio Atlantski okean.

1836 – Umro je francuski revolucionar i sveštenik Emanuel Žozef Siejes, nazvan “patrijarh revolucije”, jedan od vođa Francuske revolucije i osnivača Jakobinskog kluba, koji je 1799. odigrao ključnu ulogu u državnom udaru kojim je vlast prigrabio Napoleon Bonaparta. U toku revolucije napustio je jakobince i postao član kluba Fejana, koji je zastupao načela ustavne monarhije. Bio je prevrtljiv u politici i zauzimao je istaknute položaje u svim fazama revolucije, izuzev u periodu jakobinske diktature. U brošuri “Šta je treći stalež?” izložio je svoje političke stavove.

1837 – Umro je britanski kralj Vilijam IV, vladao je od 1830. do smrti. Podanici su mu prikačili nadimak “Šašavi Bili”, a zvali su ga i “Kralj mornar” zbog toga što je od 1778. do 1790. služio u mornarici.

1861 – Rođen je engleski biohemičar Frederik Gaulend Hopkins, jedan od osnivača nauke o vitaminima, koji je s holandskim lekarom Kristijanom Ajkmanom, podelio 1929. Nobelovu nagradu za medicinu. Izučavao je značaj vitamina u ishrani i zaključio da su oni neophodni za normalan rast i razvoj organizma. Takođe je izolovao glutation i pokazao njegov veliki značaj u ćelijskoj okcidaciji i aminokiselinu triptofan. Dokazao je i da je pigment krila nekih leptira derivat mokraćne kiseline i da neke ekskretorne supstance služe kao boje u životinjskom carstvu.

1902 – Rođen je srpski pisac i diplomata Marko Ristić, jedan od najaktivnijih srpskih nadrealista. Bio je pesnik, esejista, kritičar. Posle završenog Filozofskog fakulteta u Beogradu, u međuratnom periodu učestvovao je kao urednik i saradnik u brojnim aktivnostima beogradskih nadrealista. Po okončanju Drugog svetskog rata bio je jugoslovenski ambasador u Francuskoj. Dela: pesme “Od sreće i od sna”, “Bez mere”, “Nox microcosmica”, eseji “Nacrt za jednu fenomenologiju iracionalnog” (sa Kočom Popovićem), “Koje su pobude i kakvi uspesi školske filozofije”, “Smrt fašizmu – sloboda narodu”, “Književna politika”, “Ljudi u nevremenu”, “Od istog pisca”, “Krleža”, “Prostor-vreme”, “Politička književnost”, “Nacer tiempo”, “Svedok ili saučesnik”.

1905 – Rođena je američka književnica Lilijan Helman. U memoarskim delima opisala je iskustva iz Španije i Sovjetskog Saveza, veze s vodećim američkim intelektualcima i vreme makartizma, antikomunističku hajku koju je u prvoj polovini pedesetih godina 20. veka predvodio američki republikanski političar Džozef Makarti. Dela: drame “Dečji čas”, “Male lisice”, “Dani koji će doći”, “Straža na Rajni”, “Drugi deo šume”, “Igračke na tavanu”, memoarske knjige “Nedovršena žena”, “Pentimenti”, “Nitkovsko vreme”.

1909 – Rođen je američki filmski glumac australijskog porekla Erol Flin, koji je najčešće igrao pravdoljubive junake u avanturističkim filmovima. Filmovi: “Krvavi kapetan”, “Avanture Robina Huda”, “Gusar”, “Kraljević i prosjak”, “Džentlmen Džim”, “Virdžinija Siti”, “Koreni pakla”.

1923 – Meksičkog revolucionara Fransiska Panča Vilju ubili su politički protivnici na njegovoj farmi u mestu Idalgo del Paral u meksičkoj državi Čiuvava. Predvodio je seljački pokret tokom revolucije od 1910. do 1917. Proglašen je 1966. meksičkim nacionalnim junakom.

1933 – Umrla je Klara Cetkin, jedan od osnivača ženskog međunarodnog radničkog pokreta i Komunističke partije Nemačke, na čiji je predlog 8. mart proglašen Međunarodnim danom žena.

1937 – Rođen je srpski pozorišni režiser Ljubomir Draškić, dugogodišnji upravnik beogradskog pozorišta “Atelje 212”. Tokom karijere režirao je više od 100 predstava, uključujući predstave “Kralj Ibi”, “Maratonci trče počasni krug”, “Kafanica, sudnica, ludnica”, “Rado ide Srbin u vojnike” i “Radovan III”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.