Na današnji dan, 20. avgust

Danas je četvrtak, 20. avgust, 233. dan 2020. Do kraja godine ima 133 dana.

0
22

1741 – Ruski moreplovac danskog porekla Vitus Jonas Bering otkrio je Aljasku. Po njemu je nazvan moreuz koji razdvaja Aljasku od azijskog kopna.

1847 – Rođen je poljski pisac Aleksander Glovacki, poznat kao Boleslav Prus, najznačajniji poljski realista. U delima je pisao o borbi Poljaka protiv germanizacije, a u listu “Kurijer varšavski” objavljivao vrlo čitane hronike. Dela: romani “Lutka”, “Val se vraća”, “Mrtva straža”, “Emancipovana žena”, “Faraon”, zbirke pripovedaka “Stanar potkrovlja”, “Jakubov san”, “Balska haljina”, “Prokleta sreća”, “Sitnice”, “Večernje pripovetke”.

1849 – Rođen je francuski istoričar Ernest Deni, osnivač Slovenskog instituta u Parizu. Bio je profesor na univerzitetu Sorbona, u Parizu, i bavio se istorijom i kulturom Slovena. Posebno mu je bio zanimljiv pokret Husita u Češkoj, istorija Slovaka, ali se bavio i srpskom kulturom i prošlošću. Pokrenuo je časopise “Češka nacija” i “Svet Slovena”. Dela: “Velika Srbija”, “Od Vardara do Soče”, “O počecima feudalizma kod Čeha”, “Kraj češke nezavisnosti”.

1854 – Umro je nemački filozof Fridrih Vilhelm Šeling, sa Imanuelom Kantom, Johanom Fihteom i Fridrihom Hegelom tvorac nemačke idealističke škole. Dela: “Ideje za filozofiju prirode”, “O svetskoj duši”, “Prvi nacrt sistema prirodne filozofije”, “Transcedentalni idealizam”, “Predavanja o filozofiji umetnosti”, “Izlaganje mog sistema filozofije”, “Bruno ili o prirodnom i božanskom principu stvari”, “Filozofija i religija”, “Istraživanje suštine ljudske slobode”, “Filozofija mitologije”.

1860 – Rođen je francuski državnik Rejmon Poenkare, predsednik Francuske od 1913. do 1920. Predvodio je Francusku u kritično vreme Prvog svetskog rata. Bio je član Francuske akademije “besmrtnih”. Kao šef vlade 1912. odlučujuće je doprineo određivanju politike Francuske u svetskom sukobu koji je počeo dve godine kasnije. Na čelu vlade je ponovo bio od 1922. do 1924. i od 1926. do 1929. Tokom rata i na posleratnim mirovnim konferencijama podržavao je interese Srbije.

1872 – Prestao je da izlazi list “Danica”, najznačajniji književni časopis srpskog romantizma, koji je od februara 1860. tri puta mesečno štampan u Novom Sadu. List je pokrenuo i uređivao srpski pisac i pravnik Đorđe Popović poznat po nadimku Daničar. Danica je okupljala mlade srpske pesnike romantičare, Jakova Ignjatovića, Đuru Jakšića, Jovana Jovanovića Zmaja, Lazu Kostića koji su svi od reda ostavili ogroman trag u srpskoj kulturi.

1873 – Umro je srpski pisac Josif Veselić. Rođen je u Đakovu u Slavoniji, završio je katoličku bogosloviju, zatim dolazi u Srbiju, gde je prešao u pravoslavlje. Radio je kao sudski činovnik, telegrafista i najzad profesor gimnazije u Kragujevcu (botanika). Dela: “Reč u svoje vreme”, “Opis monastira u Srbiji”, “Voćarstvo”, “Domaći lekar”, “Ponjatija o telegrafu”, u rukopisu mu je ostalo delo: “Glas Srbina”.

1877 – Rođen je srpski književni kritičar i istoričar književnosti Jovan Skerlić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije, najuticajniji kritičar svog vremena. Diplomirao je na Velikoj školi u Beogradu i doktorirao u Lozani. Presudno je uticao na srpsku literaturu, boreći se za realizam i verodostojnost književnog dela. Prve radove objavio je u satiričnim i socijalističkim listovima, a zatim se visprenom kritikom, ali često beskompromisnom i isključivom, oglašavao u “Srpskom književnom glasniku”, koji je od 1905. do 1907. uređivao s Pavlom Popovićem, a potom sam do smrti. Po ličnom opredeljenju Skerlić je bio izraziti socijalista, odnosno socijaldemokrata, poznat kao veoma principijelan u tom smislu. Dela: rasprave i studije “Pogled na današnju francusku književnost”, “Uništenje estetike i demokratizacija umetnosti”, “Francuski romantičari i srpska narodna poezija”, “Srpska književnost u XVIII veku”, “Omladina i njena književnost”, “Istorija nove srpske književnosti”, “Jakov Ignjatović”, “Svetozar Marković”, kraće studije, kritike i prikazi sakupljeni u više knjiga pod naslovom “Pisci i knjige”.

1884 – Posle četiri godine gradnje, svečano je otvorena zgrada Beogradske železničke stanice sa koje je uskoro krenuo prvi voz na tek izgrađenoj pruzi Beograd-Niš. Glavni investitor i izvođač radova bio je jedan Francuski investicioni fond, a radove je nadzirao srpski arhitekta Dragiša Milutinović, sin pisca Sime Milutinovića Sarajlije. Istog dana pušten je u rad i železnički most koji je spajao Beograd i Zemun. Stajao je na šest kamenih stubova i bio je dugačak 462 metara. Srušen je u Prvom svetskom ratu, obnovljen 1919. i ponovo srušen 1941.

1901 – Rođen je italijanski pisac Salvatore Kvazimodo, pesnik usamljenosti, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1959. Dela: zbirke pesama “Vode i zemlje”, “Dati i imati”, “Miris eukaliptusa”, “A veče je tu”, “Život nije san”, “Utopljena oboa”, “Pravo i lažno zeleno”, “Nedostižna zemlja”, esej “Pesnik i političar”.

1914 – Nemačka vojska je u Prvom svetskom ratu posle žestokih borbi i neočekivano jakog otpora belgijskih trupa zauzela Brisel.

1922 – Rođen je Bogdan Bogdanović, arhitekta, univerzitetski profesor, član SANU. Izvesno vreme bio je gradonačelnik Beograda. Autor je velikog broja spomenika posvećenih žrtvama i borcima u Drugom svetskom ratu (Jasenovac, Mostar, Bela Crkva, Jevrejske žrtve, Beograd). Objavio 26 knjiga na srpskom i nemačkom, stručnih i publicističkih. Dela: “Zaludna mistrija”, “Urbanističke mitologeme”, “Urbs i Logos”, “Ukleti neimar”.

1940 – U Siudad Meksiku, gde je živeo kao politički izgnanik, Lav Trocki jedan od lidera Oktobarske revolucije, smrtno je ranjen. Umro je narednog dana. Prema opštem uverenju iza atentata je stajao Staljin, a atentator je bio jedan španski komunista.

1941 – Rođen je Slobodan Milošević, dugogodišnji predsednik Srbije i Savezne Republike Jugoslavije. Po obrazovanju pravnik, nakon dugogodišnje karijere u privredi, tokom 80-ih 20. veka dospeo je u sam vrh političke nomenklature tadašnje Jugoslavije. Inicijator je promene ustavnog položaja autonomnih pokrajina unutar Srbije. Centralna je ličnost srpske politike 90-ih 20. veka.

1942 – Rođen je Ajsak Hejs, američki soul muzičar. Bio je pevač, kompozitor i autor pesama. Njegova najpoznatija numera je tema iz filma “Šaft” za koju je 1972. godine dobio Gremi i Oskara za najbolju originalnu muziku za film. Hejs je decenijama bitno uticao na “crnu” muziku u SAD, poput soul hitova 60-ih, disko muziku 70-ih ili filmsku i rep muziku 80-ih i 90-ih. Svirao je za Otisa Redinga i druge slavne muzičare. Albumom ” Hot Buttered Soul ” 1969. postao je zvezda. Godine 2002. uvršten je “Hol slavnih”. Bavio se i glumom i pozajmljivao je, između ostalog, glas u čuvenoj animiranoj tv seriji ” South Park “.

1944 – Rođen je indijski državnik Radživ Gandi, predsednik vlade Indije od 1984. do novembra 1989, kada je poražen na izborima. Ubijen je 21. maja 1991. u atentatu tokom predizborne kampanje, podelivši tako sudbinu majke Indire koja je tokom obavljanja funkcije predsednika vlade ubijena u atentatu 1984.

1953 – Francuske kolonijalne trupe oborile su s prestola marokanskog sultana Sidija Mohameda ben Jusefa.

1960 – Afrička država Senegal povukla se iz Federacije Mali, zajednice formirane 1959. s Francuskim Sudanom (sadašnji Mali) i proglasila nezavisnost, s prvim predsednikom Leopoldom Sengorom na čelu.

1961 – Na vrhuncu “hladnog rata” između Istoka i Zapada, na granici između Istočnog i Zapadnog Berlina, istočnonemačke vlasti su počele da podižu zid dužine 40 kilometara.

1968 – Sovjetska armija i trupe ostalih zemalja Varšavskog pakta, izuzev Rumunije, prešle su granicu Čehoslovačke pred ponoć, započevši invaziju s ciljem gušenja “Praškog proleća”. Pokušaj reformi u okviru socijalističkog sistema u tadašnjoj Čehoslovačkoj predvodio je lider KP Aleksandar Dubček.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.