Na današnji dan, 14. oktobar

Danas je četvrtak, 14. oktobar, 288. dan 2021. Do kraja godine ima 78 dana.

0
4

322 p.n.e. – Demosten, najveći govornik antike izvršio je samoubistvo ispivši otrov. Kao vođa antimakedonske grupe u Atini proslavio se govorima protiv Filipa II Makedonskog poznatim kao Filipike. Njegovi govori, od kojih je sačuvano oko 40, smatraju se obrascem govorničke veštine.

1066 – Normanska invaziona armija vojvode Vilijama od Normandije, budućeg engleskog kralja Vilijama I Osvajača, potukla je kod Hestingsa saksonske trupe engleskog kralja Harolda, koji je poginuo. Invazija je izvedena pod blagoslovom pape, pošto se Saksonci nisu stavili na stranu Rima posle formalnog rascepa hrišćanske crkve 1054.

1322 – Vojska škotskog kralja Roberta I teško je porazila engleske trupe pod komandom kralja Edvarda II u bici kod Bilanda, što je odlučujuće doprinelo da engleski monarh 1328. nevoljno prizna nezavisnost Škotske.

1806 – Pod komandom Napoleona I , francuske trupe pobedile su prusku armiju u bici kod Jene i pokorile Prusku.

1809 – Bečkim mirom Austrija je prinuđena da Trst, Dalmaciju i delove današnje Hrvatske preda Francuskoj, delove negdašnje Poljske Varšavskom vojvodstvu i Rusiji, a oblast In Bavarskoj.

1881 – Zaključen je Trgovinski ugovor između Kneževine Srbije i Sjedinjenih Američkih Država. Tada je zaključena i Konvencija o pravima, imunitetima i privilegijama konzularnih agenata.

1882 – Rođen je irski državnik Emon de Valera, vođa partije “Šin fejn” od 1917. do 1926, s dva kraća prekida predsednik vlade od 1937. do 1959. a potom do 1973. predsednik Irske. Zbog učešća u ustanku “Crvena pastva” 1916. Englezi su ga osudili, prvo na smrt pa na doživotnu robiju, ali je oslobođen 1917. Predvodio je 1922. Dablinski ustanak, posle čije je propasti 1923. objavio kraj oružane borbe. Bio je 1932. predsednik Društva naroda.

1890 – Rođen je američki general i državnik Dvajt Dejvid Ajzenhauer, vrhovni komandant savezničkih snaga u Drugom svetskom ratu u Evropi, predsednik SAD od 1953. do 1961. Komandant NATO bio je od 1950. do 1952, kad je dao ostavku zbog predsedničkih izbora, koje je dobio kao kandidat Republikanske stranke.

1892 – U Beogradu je na relaciji Kalemegdan – Slavija puštena u saobraćaj prva tramvajska linija. Prve beogradske tramvaje vukla je konjska zaprega.

1894 – Rođen je američki pisac Edvard Estlin Kamings, pesnik snažnog lirskog dara u čijoj su poeziji dominirale teme ljubavi i smrti. Dela: zbirke stihova ” XLI pesma”, “Je 5”, “Viva”, “Tom”, “V20″, ” 1×1 “, “Sedamdeset i jedna pesma”.

1912 – Predsednik SAD Teodor Ruzvelt preživeo je u Milvokiju atentat. Sticajem okolnosti metak je zaustavio debeli kaput i svežanj papira u unutrašnjem džepu.

1913 – U najgoroj rudarskoj nesreći u Velikoj Britaniji, u rudniku uglja kod Glamorgena u Velsu poginulo je 439 rudara.

1916 – Uspostavljeni su diplomatski odnosi između Kraljevine Srbije i Španije. U Madridu je tada otvoreno srpsko poslanstvo.

1919 – Rođen je Dragoslav Avramović srpski ekonomski stručnjak, dopisni član SANU. Doktorat ekonomskih nauka stekao je 1956. Bio je savetnik NBJ od 1951. Potom radi u Svetskoj banci, gde je od šefa Odeljenja za opšte studije dospeo do mesta direktora. Bio je savetnik generalnog sekretara Konferencije UN za trgovinu i razvoj ( UNCTAD) za pitanja ekonomske saradnje zemalja u razvoju i za opšta pitanja (Ženeva 1980-1984), kao i ekonomski savetnik Banke za trgovinu i razvoj (Vašington 1984-1988). Njegovim ekonomskim programom je januara 1994. zaustavljena hiperinflacija u SRJ, od marta 1994. do maja 1996. nalazio se na mestu guvernera Narodne banke. Bio je centralna ličnost Saveza za promene iz kojeg je docnije izrasla Demokratska opozicija srbije (DOS).

1921 – Rođen je Rade Marković, srpski glumac. U svetu glume bio je aktivan čitavih šest decenija i ostavio je neizbrisiv trag u istoriji srpske kulture. Studirao je Tehnički a potom Filozofski fakultet u rodnom Beogradu, ali se posvetio glumi, igrajući najpre u amaterskim grupama. Na pozorišnim scenama ostvario je oko 100 uloga, na filmu osamdesetak, u televizijskim dramama, serijama i drugim emisijama više od 60. Učestvovao je u gotovo 200 radio drama i režirao dva dokumentarna filma. Bio je profesor glume na Akademiji umetnosti u Novom Sadu.

1927 – Rođen je engleski glumac Rodžer Mur, koji je uglavnom igrao u akcionim filmovima i TV serijama a najpoznatiji je po ulozi tajnog agenta 007. Filmovi: “Ajvanho”, “Živi i pusti druge da umru”, “Čovek sa zlatnim pištoljem”, “Špijun koji me je voleo”, “Samo za tvoje oči”.

1930 – Rođen je Žozef Dezire Mobutu, kongoanski (zairski) diktator, poznat kao Mobutu Sese Seko, predsednik Zaira od 1965. do zbacivanja s vlasti u maju 1997. u pobuni koju je predvodio Loran Kabila. Vlast je prigrabio u novembru 1965, posle petogodišnjeg građanskog rata u toj bivšoj belgijskoj koloniji, kojoj je kasnije promenio naziv u Zair.

1933 – Nemačka je napustila Društvo naroda i konferenciju o razoružanju u Ženevi.

1939 – Više od 800 mornara poginulo je na britanskom ratnom brodu “Rojal ouk”, kojeg je u moru pored severne Škotske potopila nemačka podmornica.

1944 – Umro je srpski slikar Marko Murat, član Srpske kraljevske akademije, osnivač Umetničke zanatske škole u Beogradu. Počeo je kao realista, ali se potom približio impresionistima. Slikao je portrete, istorijske kompozicije, predele, snažno je uticao na stvaranje “Beogradske škole” i u srpsko slikarstvo je uneo nova umetnička shvatanja. Za veliku istorijsku kompoziciju “Ulazak cara Dušana u Dubrovnik” nagrađen je na svetskoj izložbi u Parizu 1900. Druga dela: “Proleće”, “Cveti”, “Dum Ante”, “Dubrovnik”.

1944 – Samoubistvo je izvršio nemački feldmaršal Ervin Romel, posle neuspelog puča protiv Adolfa Hitlera, u koji je bio umešan. Romel je bio zapovednik nemačkog Afričkog korpusa, prozvan “Pustinjska lisica” zbog više spektakularnih pobeda njegove jedinice u ratu u severnoj Arfici.

1944 – Britanske i grčke snage oslobodile su Atinu od Nemaca u Drugom svetskom ratu.

1947 – Leteći vojnim avionom na mlazni pogon u fazi ispitivanja, američki vazduhoplovni kapetan Čarls Jeger postao je prvi čovek koji je probio zvučni zid.

1959 – Umro je američki filmski glumac Erol Flin, koji je najčešće igrao pravdoljubive junake u avanturističkim filmovima.

Filmovi: “Kapetan Blad”, “Avanture Robina Huda”, “Gusar”, “Kraljević i prosjak”, “Džentlmen Džim”, “Virdžinija siti”, “Koreni pakla”.

1961 – Održan je prvi Sabor trubača u Guči. Specifična smotra duvačkih orkestara postupno je decenijama postajala sve poznatija da bi vremenom dosegla globalnu popularnost. Te 1961. sabor je održan u porti lokalne crkve.

1964 – Nobelovu nagradu za mir dobio je Martin Luter King, lider i borac za ljudska prava afroamerikanaca.

2018 – Preminula je Milena Dravić, srpska glumica, jedna od najvećih zvezda negdašnje Jugoslavije. Glumila je u preko stotinu filmskih ostvarenja. Rad na filmu započela je slučajno 1959. godine, ulogom u filmu “Vrata ostaju otvorena” Františeka Čapa. Upamćena je po ulogama u filmovima “Prekobrojna”, “Bitka na Neretvi”, “Misterije organizma”, “Poseban tretman”, “Ljubavni život Budimira Trajkovića”, “Rad na određeno vreme”, “Zona Zamfirova”. Od 1972. do 1974. vodila je šou program “Obraz uz obraz”. Radila je i s velikim holivudskim zvezdama poput Ričarda Bartona i Breda Pita.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име

Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.