Na današnji dan, 14. oktobar

Danas je ponedeljak, 14. oktobar 2019. Do kraja godine ima 76 dana.

479
322 p.n.e. – Demosten, najveći govornik antike izvršio je samoubistvo ispivši otrov. Kao vođa antimakedonske grupe u Atini proslavio se govorima protiv Filipa II Makedonskog poznatim kao Filipike. Njegovi govori, od kojih je sačuvano oko 40, smatraju se obrascem govorničke veštine.
1066 – Normanska invaziona armija vojvode Vilijama od Normandije, budućeg engleskog kralja Vilijama I Osvajača, potukla je kod Hestingsa saksonske trupe engleskog kralja Harolda, koji je poginuo. Invazija je izvedena pod blagoslovom pape, pošto se Saksonci nisu stavili na stranu Rima posle formalnog rascepa hrišćanske crkve 1054.
1322 – Vojska škotskog kralja Roberta I teško je porazila engleske trupe pod komandom kralja Edvarda II u bici kod Bilanda, što je odlučujuće doprinelo da engleski monarh 1328. nevoljno prizna nezavisnost Škotske.
1806 – Pod komandom Napoleona I, francuske trupe pobedile su prusku armiju u bici kod Jene i pokorile Prusku.
1809 – Bečkim mirom Austrija je prinuđena da Trst, Dalmaciju i delove današnje Hrvatske preda Francuskoj, delove negdašnje Poljske Varšavskom vojvodstvu i Rusiji, a oblast In Bavarskoj.
1881 – Zaključen je Trgovinski ugovor između Kneževine Srbije i Sjedinjenih Američkih Država. Tada je zaključena i Konvencija o pravima, imunitetima i privilegijama konzularnih agenata.
1890 – Rođen je američki general i državnik Dvajt Dejvid Ajzenhauer, vrhovni komandant savezničkih snaga u Drugom svetskom ratu u Evropi, predsednik SAD od 1953. do 1961. Komandant NATO bio je od 1950. do 1952, kad je dao ostavku zbog predsedničkih izbora, koje je dobio kao kandidat Republikanske stranke.
1892 – U Beogradu je na relaciji Kalemegdan – Slavija puštena u saobraćaj prva tramvajska linija. Prve beogradske tramvaje vukla je konjska zaprega.
1921 – Rođen je Rade Marković, srpski glumac. U svetu glume bio je aktivan čitavih šest decenija i ostavio je neizbrisiv trag u istoriji srpske kulture. Studirao je Tehnički a potom Filozofski fakultet u rodnom Beogradu, ali se posvetio glumi, igrajući najpre u amaterskim grupama. Na pozorišnim scenama ostvario je oko 100 uloga, na filmu osamdesetak, u televizijskim dramama, serijama i drugim emisijama više od 60. Učestvovao je u gotovo 200 radio drama i režirao dva dokumentarna filma. Bio je profesor glume na Akademiji umetnosti u Novom Sadu.
1927 – Rođen je engleski glumac Rodžer Mur, koji je uglavnom igrao u akcionim filmovima i TV serijama a najpoznatiji je po ulozi tajnog agenta 007. Filmovi: “Ajvanho”, “Živi i pusti druge da umru”, “Čovek sa zlatnim pištoljem”, “Špijun koji me je voleo”, “Samo za tvoje oči”.
1933 – Nemačka je napustila Društvo naroda i konferenciju o razoružanju u Ženevi.
1944 – Umro je srpski slikar Marko Murat, član Srpske kraljevske akademije, osnivač Umetničke zanatske škole u Beogradu. Počeo je kao realista, ali se potom približio impresionistima. Slikao je portrete, istorijske kompozicije, predele, snažno je uticao na stvaranje “Beogradske škole” i u srpsko slikarstvo je uneo nova umetnička shvatanja. Za veliku istorijsku kompoziciju “Ulazak cara Dušana u Dubrovnik” nagrađen je na svetskoj izložbi u Parizu 1900. Druga dela: “Proleće”, “Cveti”, “Dum Ante”, “Dubrovnik”.
1944 – Samoubistvo je izvršio nemački feldmaršal Ervin Romel, posle neuspelog puča protiv Adolfa Hitlera, u koji je bio umešan. Romel je bio zapovednik nemačkog Afričkog korpusa, prozvan “Pustinjska lisica” zbog više spektakularnih pobeda njegove jedinice u ratu u severnoj Africi.
1947 – Leteći vojnim avionom na mlazni pogon u fazi ispitivanja, američki vazduhoplovni kapetan Čarls Jeger postao je prvi čovek koji je probio zvučni zid.
1961 – Održan je prvi Sabor trubača u Guči. Specifična smotra duvačkih orkestara postupno je decenijama postajala sve poznatija da bi vremenom dosegla globalnu popularnost. Te 1961. sabor je održan u porti lokalne crkve.
1964 – Nobelovu nagradu za mir dobio je Martin Luter King, lider i borac za ljudska prava afroamerikanaca.
1995 – Grčka je ukinula embargo protiv Bivše Jugoslovenske Republike Makedonije, pošto su vlasti u Skoplju prihvatile da promene zastavu i zvanično se obavežu da nemaju pretenzija na grčku teritoriju.
2003 – U Beču je započeo dijalog Beograda i Prištine, prvi direktan kontakt predstavnika vlasti Srbije i Crne Gore i Albanaca sa Kosova i Metohije od NATO agresije na Srbiju (SRJ) 1999. i uspostavljanja uprave Ujedinjenih nacija u toj srpskoj pokrajini.
2010 – Skupština Srbije usvojila je Deklaraciju o osudi zločina učinjenih nad pripadnicima srpskog naroda i građanima Srbije.
2012 – Austrijanac Feliks Baumgartner izveo je istorijski skok “sa granice svemira”, sa visine od 38,6 kilometara i prizemljio se u pustinji u Novom Meksiku. Njegov pad trajao je ukupno 10 minuta. Posle 4 minuta i 19 sekundi slobodnog pada, kada je i probio zvučni zid, otvoren je padobran kojim se nekoliko minuta kasnije mirno prizemljio. Baumgartner je prilikom uspona već oborio jedan rekord (iz 1961) – najveću visinu na koju se popeo jedan balon. On je prva osoba koja je probila zvučni zid u slobodnom padu.
2014 – Preminuo je Voja Čolanović, srpski pisac. Studirao je jezike, prava i istoriju umetnosti, a diplomirao je na Visokoj novinarskoj i diplomatskoj školi. Bio je novinar, dramaturg, urednik u izdavačkoj kući “Rad” i prvi urednik Naučnog programa Televizije Beograd. Dela: “Osedlati mećavu”, “Osmeh iz crne kutije” (1993) za koju je dobio Andrićevu nagradu. Za roman “Druga polovina neba” (1963) dobio je međunarodnu nagradu Benito Huarez, a za “Zebnju na rasklapanje” (1987) NIN-ovu. Druga dela: “Pustolovina po meri”, “Telohranitelj”, “Džepna kob”, “Lavovski deo ničega”, “Oda manjem zlu”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.