Na današnji dan, 09. novembar

Danas je subota, 9. novembar, 313. dan 2019. Do kraja godine ima 52 dana.

621

1799 – Napoleon Bonaparta zbacio je Direktorijum i kao prvi konzul postao stvarni vladar Francuske.

1818 – Rođen je ruski pisac Ivan Sergejevič Turgenjev, jedan od najznačajnijih predstavnika ruskog realizma. Prvi je ruski pisac čija su dela masovnije prihvaćena na Zapadu i za života je uživao veći ugled u francuskim nego u ruskim književnim krugovima. Zanimao ga je tip “suvišnog čoveka”, plemića-intelektualca kao i tip “nihiliste”, građanskog intelektualca, sukobljenog s normama tradicionalne Rusije. Predskazivao je revolucionarnu epohu u Rusiji. Dela: romani “Očevi i deca”, “Plemićko gnezdo”, “Rudin”, “Dim”, “Novina”, “Uoči novih dana”, pripovetke “Prolećne vode”, “Asja”, “Lovčevi zapisi”, drama “Mesec dana na selu”.

1835 – Rođen je srpski kompozitor slovenačkog porekla Davorin Jenko, autor muzike za srpsku himnu “Bože pravde”, jedan od utemeljivača srpske muzičke kulture, član Srpske kraljevske akademije, horovođa i kapelnik Narodnog pozorišta u Beogradu. Komponovao je muziku za oko 90 “komada s pevanjem”. Dela: opereta “Vračara”, uvertire “Kosovo”, “Srpkinja”, “Aleksandar”, “Đido”, “Milan”, fantazija “Prvo Doba Srbije”, muzika za komade “Blago cara Radovana”, “Dobrila i Milenko”, “Dušan Silni”, “Miloš Obrenović”, “Seoba Srbalja”, “Pribisav i Božana”, “Za veru i slobodu”, “Mladost Dositejeva”, “Markova sablja”, “Proslavljanje kneza Mihajla”, “Knez Dobroslav”, “Izbiračica”, “Krvni mir”, “Merima”, “Divlji lovac”, “Ljubavno pismo”, “Četiri miliona rubalja”, “Čestitam”, “Potera”, “Saćurica i šubara”, “Vuk Branković”, oko 110 horskih kompozicija, 15 crkvenih kompozicija, solo pesme.

1841 – Godine umro je srpski pisac Milovan Vidaković. Školovao se u Irigu, Novom Sadu, Temišvaru, Segedinu, Kežmarku gde je studirao filozofiju. Radio je kao profesor u Novom Sadu. U svoje vreme bio je izuzetno popularan i čitan, da bi potom uglavnom pao u zaborav najviše zaslugom Vuka Karadžića, čiji je bio protivnik. Dela: romani “Velimir i Bosiljka”, “Usamljeni junoša”, “Kasija carica”, “Ljubomir u Jelisijumu”, “Siloan i Milena”.

1858 – Obnarodovan je prvi Zakon o Narodnoj skupštini u Srbiji i važio je samo za jedan saziv (prethodno je postojala samo jedna zakonska odredba iz 1839). Na osnovu njega sazvana je Svetoandrejska Narodna skupština, održana od 30. novembra 1858. do 31. januara 1859. u Beogradu. Time je ozakonjena ustanova Narodne skupštine i udaren temelj predstavničkog sistema u Srbiji. Od početka 19. veka do 1858. godine održavane su običajne narodne Skupštine. Sazivali su ih knjaz ili Savet kada su nalazili za potrebno. Održavane su i za vreme Prvog i Drugog srpskog ustanka 1804-1815 “ustaničke narodne skupštine”. Prema Zakonu o Narodnoj skupštini, izglasanom na Svetoandrejskoj skupštini, skupština je dobila ime “Srpska narodna skupština” to je bio zvanični naziv do 1918.

1887 – Osnovano je prvo zanatlijsko društvo u Srbiji, a dva meseca potom počeo je da izlazi nedeljnik “Srpski zanatlija”.

1918 – U Berlinu su posle generalnog štrajka radnici izašli na ulice, vojnici poslati da ih zaustave pridružili su se pobuni protiv monarhije, a car Vilhelm II je abdicirao i pobegao u Holandiju.

1926 – Rođen je španski borac s bikovima Luis Migel Lukas “Domingin”, verovatno najbolji svetski borac s bikovima u 20. veku. Njegova veština inspirisala je američkog pisca Ernesta Hemingveja.

1938 – Nemački nacisti otpočeli su pogrom Jevreja u “Kristalnoj noći”, ubijen je neutvrđen broj ljudi, i spaljeno stotine sinagoga, više od 7.000 jevrejskih prodavnica i kuća.

1952 – Umro je izraelski državnik i hemičar Haim Azrijel Vajcman, pronalazač sintetičkog acetona, prvi predsednik Izraela od 1948. do smrti. Bio je direktor hemijske laboratorije Britanskog admiraliteta od 1916. do 1919, predsednik Svetske cionističke organizacije od 1920. do 1931. i Jevrejske agencije od 1929. do 1931. i od 1935. do 1946.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.