Na današnji dan, 05. decembar

Danas je sreda, 5. decembar, 339. dan 2018. Do kraja godine ima 26 dana.

876

1443 – Rođen je italijanski sveštenik Đulijano dela Rovere, od 1503. do smrti 1513. papa Julije II, najveći pokrovitelj umetnosti među poglavarima rimokatoličke crkve. Od Mikelanđela Buonarotija, svog bliskog prijatelja, naručio je izradu fresaka u Sikstinskoj kapeli u Vatikanu, uključujući džinovski “Strašni sud”, a od Bramantea rekonstrukciju crkve Svetog Petra u Vatikanu, dok je Rafael oslikao njegove privatne odaje.

1560 – Umro je francuski kralj Fransoa II, koji je vladao samo godinu dana. Nasledio ga je brat Šarl IX, za čije vlade su započeli verski ratovi rimokatolika i hugenota (francuski protestanti, kalvinisti).

1791 – Umro je austrijski kompozitor Volfgang Amadeus Mocart, jedan od najgenijalnijih muzičkih stvaralaca u istoriji. Bio je “čudo od deteta”: u šestoj godini je napisao prvu kompoziciju, u osmoj sonatu, a u 12. operu pod nazivom “Jednostavna prevara”. Napisao je oko 600 dela: opere “Figarova ženidba”, “Čarobna frula”, “Otmica iz Seraja”, “Don Đovani”, “Tako čine sve”, “Idomeneo”, “Jednostavna prevara”, simfonije “Hafner simfonija”, “Lincerska simfonija”, “Praška simfonija”, “Simfonija u g-molu”, “Jupiter simfonija”, “Rekvijem”, “Mala noćna muzika”.

1839 – Rođen je američki konjički oficir Džordž Armstrong Kaster, koji je kao komandant jedne konjičke jedinice predvodio vojnu kampanju 1870-ih protiv indijanskih plemena u Kanzasu, Dakoti i Montani u ime vlade SAD. Poginuo je u junu 1876. u bici kod Litl Big Horna, kada su Sijuksi pod komandom poglavice “Ludog Konja”, uništili deo Sedme konjičke i ubili sva 264 američka vojnika koji su učestvovali u bici.

1867 – Rođen je poljski državnik maršal Jozef Klemens Pilsudski, prvi predsednik Poljske od 1918. do 1922. i inicijator rata protiv sovjetske Rusije 1920. i 1921. Godine 1926. Pilsudski je uspostavio vojnu diktaturu koja je trajala do njegove smrti 1935.

1870 – Umro je francuski pisac Aleksandar Dima Otac, jedan od začetnika feljtonističkog romana. Najpre se istakao romantičnim dramama “Anri III i njegov dvor”, “Antoni”, “Kula Nel”, “Kin”. Pisao je i komedije, ali je svetsku slavu stekao brojnim romanima s motivima iz francuske istorije: “Tri musketara”, “Grof od Monte Hrista”, “Kraljica Margo”, “Dvadeset godina posle”, “Kraljičin Đerdan”, “Crna lala”.

1890 – Rođen je austrijski filmski režiser Fric Lang, jedan od najznačajnijih predstavnika ekspresionizma, majstor atmosfere, sa izrazitim osećajem za vizuelnu naraciju. Pred nacistima je izbegao u SAD, a krajem pedesetih godina 20. veka dolazi u Zapadnu Nemačku u kojoj je ostao do smrti 1976. Filmovi: “Umorna smrt”, “Doktor Mabuze”, “Nibelunzi”, “Kockar”, “Metropolis”, “Ubica M”, “Testament doktora Mabuzea”, “Samo jednom se živi”, “Na divljem zapadu”, “I dželati umiru”, “Žena u prozoru”, “Ministarstvo straha”, “Ranč prokletih”, “Ljudska želja”, “Dok grad spava”, “Izvan svake sumnje”, “Ešnapurski tigar”, “Indijski nadgrobni spomenik”, “Hiljadu očiju doktora Mabuzea”.

1901 – Rođen je američki režiser, autor stripova, filmski animator i producent Volter Ilajas Dizni, poznat kao Volt Dizni, tvorac modernog crtanog filma, dobitnik 29 Oskara. Put ka slavi otvoren mu je 1920. kad je osmislio lik Miki Mausa. Njegovi crtani filmovi “Snežana i sedam patuljaka”, “Pepeljuga”, “Petar Pan”, “Bambi”, “Pinokio”, “Alisa u zemlji čuda” i stripovi “Paja Patak”, “Tri praseta” i drugi, popularni su i sada širom sveta. Prema njegovoj zamisli uređeni su zabavni parkovi “Diznilend” u Kaliforniji i “Diznivorld” u Floridi.

1906 – Rođen je američki filmski režiser austrijskog porekla Oto Premindžer, pionir u primeni “širokog platna”. Filmovi: “Laura”, “Anđeosko lice”, “Karmen Džons”, “Reka bez povratka”,”Čovek sa zlatnom rukom”, “Sv. Jovanka”, “Bura nad Vašingtonom”, “Dobar dan tugo”, “Porgi i Bes”, “Anatomija jednog ubistva”, “Egzodus”, “Kardinal”.

1920 – Studije iz oblasti šumarstva započele su na Šumarskom odseku tadašnjeg Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Godine 1930. fakultet je preimenovan i od tada on nosi naziv Poljoprivredno-šumarski fakultet. Taj datum uzima se kao začetak Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, koji je i formalno obrazovan kao samostalna ustanova 1949. godine.

1926 – Umro je francuski slikar Klod Mone, jedan od osnivača impresionizma. Prema njegovoj slici “Impresija, izlazak sunca”, izloženoj 1874. u Parizu, naziv je dobio ceo slikarski pravac, čiji je on najdosledniji i najuticajniji predstavnik. Mahom je slikao prizore iz Pariza i okoline, pri čemu su ga najviše interesovali efekti svetlosti na vodi. Izvršio je ogroman uticaj na evropsko slikarstvo.

1967 – Umro je srpski klasični filolog Miloš Đurić, član Srpske akademije nauka i umetnosti, predsednik Srpske književne zadruge i urednik časopisa “Živa antika”, jedan od vodećih helenista 20. veka. Objavio je više od 200 radova iz klasične književnosti i filozofije. Umnogome je izgradio srpsku terminologiju za odgovarajuće grčke mitološke i filozofske pojmove. Dela: “Vidovdanska etika”, “Filosofija panhumanizma”, “Racionalizam u savremenoj nemačkoj filosofiji”, “Problemi filosofije kulture”, “Istorija helenske etike”, “Ogledi iz grčke filosofije umetnosti”, “Aristotelovo etičko učenje”, “Iz helenskih riznica”, “Platonova akademija i njen politički rad”, “Sofisti i njihov istorijski značaj”, “Istorija helenske književnosti”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.