Na današnji dan, 04. novembar

Danas je ponedeljak, 4. novembar, 308. dan 2019. Do kraja godine ima 57 dana.

505

1307 – Švajcarski kantoni proglasili su da ne priznaju vlast Habzburga – što je bio začetak kasnije švajcarske države.

1612 – Jedinice sastavljene od dobrovoljaca iz Nižnjeg Novgoroda, predvođene Kuzmom Minjinom i knezom Dmitrijem Požarskim, zaputile su se ka Moskvi, s ciljem da iz nje proteraju Poljake. Na čelu narodne vojske nošena je tada ikona Kazanska Bogorodica i njenim čudotvornim moćima pripisano je zauzimanje Moskve. Pohod je uspesno okončan i poljski okupatori proterani su iz Rusije. Taj datum obeležava se u savremenoj Rusiji kao nacionalni praznik – Dan narodnog jedinstva.

1650 – Rođen je engleski kralj Vilijam III, koji je tokom vladavine od 1689. do 1702. pomagao jačanje građanskih i poslovnih krugova i uopšte kapitalističku privredu. Pod njegovom vlašću Engleska je ponovo zauzela Irsku.

1847 – Umro je nemački kompozitor i dirigent Feliks Mendelson, osnivač konzervatorijuma u Lajpcigu, istaknuti predstavnik romantizma. Kao pijanista debitovao je u devetoj godini, u 15. je napisao prvu simfoniju, a u 16. majstorsko delo, scensku muziku za “San letnje noći”. Sa uspehom se ogledao u svim muzičkim oblastima sem u operi. Dela: simfonije “Škotska”, “Italijanska”, uvertira “Hebridi” ili “Fingalova pećina”, klavirska kompozicija “Pesme bez reči”, oratorijumi “Paulus”, “Elijas”, “Koncert za violinu i orkestar u e-molu”, solo pesme, kamerna muzika.

1890 – U Londonu je otvorena prva linija podzemne električne železnice u svetu – metro. Prvi metro na evropskom kontinentu bio je budimpeštanski otvoren 1896.

1916 – Rođen je Volter Kronkajt američki novinar. Bio jedan od najcenjenijih radio/Tv novinara na svetu, dugogodišnji urednik Si-Bi-Es-a, svojevremeno proglašen “čovekom kojem se najviše veruje u Americi”.

1918 – U Prvom svetskom ratu je poginuo engleski pisac Vilfred Oven, čija je poezija najsnažnija osuda ratnih zverstava. Znatno je uticao na moderne engleske pesnike, posebno na Vistena Hjua Odna i Stivena Spendera.

1918 – Sile Antante saglasile su se u Prvom svetskom ratu sa uslovima kapitulacije Nemačke, zasnovanim na “14 tačaka” predsednika SAD Vudroa Vilsona.

1921 – Japanski predsednik vlade Takaši Hara ubijen je u atentatu.

1922 – U dolini kraljeva kod Luksora u Egiptu engleski arheolog Hauard Karter otkrio je grob faraona Tutankamona.

1931 – Društvo naroda optužilo je Japan zbog agresije na Mandžuriju (Mandžukuo), a napuštanje te organizacije u martu 1933. usledilo je kao odgovor Japana na osudu od strane svetske javnosti.

1939 – Na zahtev predsednika Frenklina Ruzvelta, Kongres SAD je doneo zakon o prodaji ratnog materijala na osnovu principa “plati pa nosi”, što je bio prvi korak SAD na putu ulaska u Drugi svetski rat. U martu 1941. taj zakon je zamenjen novim – o zajmu i najmu – s još većim povlasticama zemljama koje su se borile protiv nacizma.

1942 – Britanska Osma armija generala Bernarda Montgomerija potukla je u Drugom svetskom ratu u egipatskoj pustinji kod gradića El Alamejn nemačko-italijanske snage (Afrički korpus generala Ervina Romela), gotovo ga uništivši posle 12 dana ogorčenih borbi. Četiri dana potom usledilo je iskrcavanje saveznika u severnoj Africi posle kojeg su u maju 1943. potpuno slomljene snage sila Osovine u Africi.

1950 – Doneta je Evropska konvencija o ljudskim pravima.

1956 – Umro je srpski arheolog Miloje Vasić, jedan od osnivača arheologije u Srbiji, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije. Njegovo životno delo je otkopavanje preistorijskog naselja Vinča. Na osnovu toga postavio je tezu da podunavska kultura potiče iz Sredozemlja (egejska kultura) i prednje Azije, a ne iz nordijskih zemalja. Objavio je više od sto naučnih radova. Dela: “Preistorijska Vinča I-IV”, “Arhitektura i skulptura u Dalmaciji”, “Žiča i Lazarica”, “Jonska kolonija Vinča”.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.