Na današnji dan, 16. mart

Danas je četvrtak, 16. mart, 75. dan 2017. Do kraja godine ima 290 dana.

81

37 – Umro je rimski car Tiberije (Klaudije Neron Cezar Avgust), posinak Oktavijana Avgusta, koji je tokom vladavine osigurao granice Rimskog carstva bez novih osvajanja, popravio finansije i administraciju, posebno u provincijama. Prethodno se proslavio u vojnim pohodima u Germaniji, Panoniji i Dalmaciji. U starijim danima je vladao sve okrutnije, 26. se povukao na ostrvo Kapri, a u Rimu je njegov miljenik, prefekt pretorijanaca Elije Sejan zaveo krvav režim u carevo ime. U nastojanju da se dočepa prestola, Sejan je ubio carevog sina Julija Druza, posle čega je Tiberije naredio njegovo smaknuće.

1521 – Portugalski moreplovac Fernando Magelan stigao je na Filipine, gde je zatim poginuo u sukobu s urođenicima. Posle tri godine plovidbe oko sveta, u Španiju se 1522. od pet brodova vratila samo “Viktorija” sa 18 članova posade. Magelan je ovim putovanjem dokazao da je Zemlja okrugla.

1534 – Engleska je prekinula sve veze s rimokatoličkom crkvom.

1736 – Umro je italijanski kompozitor Đovani Batista Pergolezi. Komponovao je u maniru napuljske bufo-opere, dela koja odišu neposrednošću i vedrinom, zanimljivim situacijama i melodikom na narodnim tradicijama. Dela: opera “Služavka gospodarica”, crkvena muzika “Stabat mater”.

1751 – Rođen je američki državnik Džejms Medison, “otac američkog ustava”, predsednik SAD od 1809. do 1817. Sa Aleksanderom Hamiltonom i Džonom Džejom napisao je “Federalističke spise” radi pridobijanja podrške za ratifikaciju ustava kojim je, umesto konfederacije, uveo čvršću uniju federalnih država SAD.

1787 – Rođen je nemački fizičar Georg Simon Om, koji je otkrio odnos struje elektromotorne sile i otpora u električnom kolu, nazvan po njemu Omov zakon. Dao je znatan doprinos akustici, optici kristala i matematici. Jedinica za merenje električnog otpora u međunarodnom sistemu mera njemu u čast nazvana je om.

1851 – Španija je zaključila konkordat s Vatikanom prema kojem je rimokatolička vera postala jedina religija u zemlji, a crkva je stavila pod kontrolu obrazovanje i štampu.

1859 – Rođen je ruski fizičar i elektroinženjer Aleksandar Stepanovič Popov, koji je pronašao i uspostavio prvu radiotelegrafsku vezu. Napravio je prvi radio prijemnik, pre italijanskog pronalazača Giljelma Markonija.

1881 – U Beogradu je osnovana Železničko-saobraćajna škola, sa dva odeljenja po 50 učenika. Po završetku dvogodišnjeg školovanja, učenici su upućivani na jednogodišnju praksu u Austriju ili Belgiju, gde su polagali praktične i stručne ispite.

Škola je prestala da radi 1884, a obnovljena je 1922. kao Državna železnička saobraćajna škola.

1912 – Rođena je vajarka Ana Bešlić, doajen srpske skulptorske umetnosti. Rođena je kod Bajmoka u Bačkoj,a Akademiju likovnih umetnosti završila je 1949. u Beogradu. Bila je saradnik majstorske radionice Tome Rosandića. Spadala je među najznačajnije srpske (i jugoslovenske skulpture) i pripadala generaciji vajara koji se od pedesetih izdvajaju po umetničkoj radoznalosti i modernom senzibilitetu van tradicionalnih tokova. Izvela je veliki broj spomenika i skulptura u slobodnom prostoru, a održala je i veliki broj samostalnih izložbi i učestvovala na brojnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Deo svojih radova poklonila je gradu Subotici.

1917 – Dan posle abdikacije ruskog cara Nikolaja II, njegov brat veliki vojvoda Mihailo, odrekao se krune, čime je posle tri veka okončana vladavina dinastije Romanov. Cara Nikolaja II, sve članove njegove porodice, pa i poslugu, boljševici su likvidirali i potom iskasapili u Jekaterinburgu jula 1918.

1925 – Umro je nemački bakteriolog August fon Vaserman, koji je 1906. uveo metodu pregleda krvi, pomoću koje je utvrđivano postojanje sifilisa. Proučavao je i strukturu ćelija, antitoksine, uzroke tuberkuloze i raka i bavio se izolacijom i identifikacijom zaraznih klica.

1934 – Rođen je Vlaho Orlić, jedan od najboljih domaćih vaterpolo stručnjaka. Detinjstvo je proveo u Kotoru, Italiji i Dubrovniku, a kao mladić uspešno se bavio veslanjem. Od 1958. nalazio se u beogradskom Partizanu, kao igrač i potom trener. Smatra se najzaslužnijim za napredak tog kluba koji je sedamdesetih vladao Evropom i do danas ostao jedan od najboljih vaterpolo klubova na kontinentu. Početkom devedesetih učestvovao je u stvaranju uspešnih timova Zvezde i Bečeja.

1934 – U Rimu je potpisan italijansko-mađarsko-austrijski “Dunavski blok”, kojim je podržana ekspanzionistička politika Italije i Mađarske naspram zemalja “Male antante” – Jugoslavije, Čehoslovačke i Rumunije.

1935 – Nemačka je potpuno odbacila klauzule o razoružanju predviđene Versajskim ugovorom kojim je okončan Prvi svetski rat.

1940 – Rođen je italijanski filmski režiser Bernardo Bertoluči, čije filmove odlikuje radikalno kritički odnos prema stvarnosti i nastojanje da protumači norme građanskog sveta i psihološke probleme pojedinca u njemu. Filmovi: “Pre revolucije”, “Partner”, “Strategija pauka”, “Konformista”, “Poslednji tango u Parizu”, “Dvadeseti vek”, “Mesec”, “Smešan čovek”, “1900”, “Poslednji kineski car”.

1953 – Josip Broz je doputovao u Veliku Britaniju, u prvu posetu šefa jugoslovenske države jednoj zapadnoj zemlji posle Drugog svetskog rata.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here